Solheim Cup als startschot voor gelijkwaardige sportwereld: 'Het roer moet om'
In september 2026 verandert Bernardus Golf in Cromvoirt voor heel even in het middelpunt van de sportwereld. Drie dagen lang strijden de twaalf beste golfsters van Europa tegen de twaalf uitverkorenen van de Verenigde Staten om de prestigieuze Solheim Cup.
Met zo'n honderdduizend toeschouwers in Cromvoirt en nog eens ruim vier miljoen internationale huishoudens die de wedstrijd via de televisie volgen, is het evenement met recht een wereldspektakel te noemen. Maar wie denkt dat dit 'gewoon' een toptoernooi is, zit ernaast.
Een gelijkwaardige sportwereld
De Solheim Cup, dat door Bernardus Golf naar Nederland is gehaald, dient een nog veel groter doel. Het zet niet alleen vrouwen in de spotlight, maar is eveneens het startschot van een compleet nieuwe beweging: SAM. De in september opgerichte stichting wil de sportwereld gelijkwaardiger maken met BrabantSport als verbinder, Bernardus Golf als locatie, en één helder doel: een sportwereld waarin gelijke kansen voor vrouwen vanzelfsprekend zijn.
Ervaringsdeskundige
Voor Nienke Nijenhuis, directeur-bestuurder van BrabantSport, bestuurslid van Stichting SAM, bestuurslid Topgolf bij de Nederlandse Golf Federatie én voormalig topgolfster, begint dit verhaal al lang voor de Solheim Cup. Op de fairway, met een tas vol clubs en een hoofd vol ambities. In het Nederlands team is alles nog goed geregeld. Reizen, toernooien, begeleiding: alles wordt bekostigd. Maar dan zet Nienke de stap naar professional en kwalificeert ze zich voor de Ladies European Tour.
"Op het moment dat ik in 2000 professional werd, stond ik van de een op de andere dag op eigen benen," vertelt Nienke. "De financiële steun van de bond stopte, ik moest mijn eigen coach en fysio betalen en mijn eigen sponsoren regelen. Dat laatste was lastig, want bedrijven zijn heel erg gericht op mannelijke sporters." Daarbovenop komt nog een andere harde realiteit. Het prijzengeld in het vrouwengolf blijkt mijlenver achter te lopen op dat van de mannen.
"In 2005 beleefde ik mijn beste jaar op de Tour en eindigde als 61e op de jaarranglijst (Order of Merit). Mijn totale prijzengeld bedroeg toen €25.000, terwijl mijn mannelijke collega's gemiddeld €250.000 tot €300.000 verdienden om net hun speelrecht te behouden (posities rond 85-90). Een enorm contrast."
Geen ambitie, maar noodzaak
Het amper rond kunnen komen en jaarlijks op pad moeten voor nieuwe sponsorinkomsten, zijn voor Nienke de belangrijkste redenen om te stoppen met haar profcarrière. "Ik voelde geen balans meer tussen wat ik dag in dag uit investeerde en het uitblijven van echt grote resultaten om daarmee ook financieel onafhankelijk te worden en op het netvlies van sponsoren te komen. Soms verdiende ik honderd euro in één week. Ik accepteerde dat ik dat op dat moment niet in mijn eentje kon veranderen, maar het is wel altijd een drijfveer gebleven."
Ze vervolgt: "Ik ben dan ook heel trots dat we als BrabantSport founding partner zijn van SAM. Via deze Stichting zetten we ons in Brabant én de rest van Nederland in zodat iedereen gelijke kansen krijgt om te sporten, te presteren én te inspireren. Er is een structurele verandering nodig, het roer moet om. Een sterke sportwereld kan alleen bestaan wanneer gelijkwaardigheid en gelijke kansen vanzelfsprekend zijn. Voor iedereen. Dat is geen ambitie, maar een noodzaak."
Meer dan een toernooi
Waar Nienke haar ervaring en drijfveer meebrengt als bestuurslid, is het Marieke Maas - programmadirecteur van SAM - die dagelijks met de beweging bezig is. In haar vorige functie bij BrabantSport, waar ze verantwoordelijk was voor maatschappelijke impact vanuit de kracht van sport, zat ze namens de organisatie aan tafel bij Bernardus. Met haar achtergrond als merkstrateeg weet Marieke de ambities van BrabantSport en Bernardus te vertalen naar een helder plan. En zo ontstaat SAM: een frisse beweging die verder gaat dan golf en zich inzet voor een sportwereld waarin gelijke kansen voor vrouwen vanzelfsprekend zijn.
Stichting SAM
De eerste stap die BrabantSport en Bernardus Golf zetten, is het doen van onderzoek naar gender(on)gelijkheid in de sport, uitgevoerd door het Mulier Instituut. De uitkomsten laten weinig aan de verbeelding over: slechts tien tot vijftien procent van sportmedia-aandacht gaat naar vrouwen, vrouwensport krijgt rond de tien procent van het sponsorbudget, nog geen kwart van de bestuurders bij sportbonden is vrouw en internationale vrouwelijke sporters verdienen pijnlijk minder dan mannen.
SAM is dus hard nodig. Marieke: "De sportwereld is ontworpen door en voor mannen - dat komt vanuit historie, cultuur en gewoontes. Daardoor past het op een aantal vlakken niet bij vrouwen en hun wensen en behoeften. Door samen met mannen en vrouwen opnieuw te kijken naar leiderschap, aanbod, kansen en zichtbaarheid, kunnen we een beweging maken naar meer balans. En altijd vanuit een positief karakter: wat kan wél? Waar liggen de kansen?"
Ze vervolgt: "SAM werkt sportbreed, jaarrond, en zorgt voor verbinding tussen sportbonden, clubs, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Onze ultieme droom is een sportwereld waarin vrouwen in elke fase van hun leven kunnen blijven sporten en gelijke kansen hebben, zowel op het veld als in bestuurskamers."
Om die droom waar te maken, werkt SAM met een concrete verandertheorie: eerst wordt de gewenste situatie geschetst, daarna volgen activiteiten en pilots - die weer leiden tot meetbare resultaten en blijvende impact.
Een redesign van het speelveld
Het werk van SAM stopt dus niet bij de Solheim Cup; het is onderdeel van een doorlopend programma met meerdere mijlpalen. Marieke: "Vanaf december start de samenwerking met de Nederlandse Golf Federatie (NGF), gevolgd door onderzoek, inzichten en bijeenkomsten. Tijdens de Solheim Cup willen we laten zien wat er tot dan toe is bereikt en welke ideeën er liggen voor de toekomst. Bezoekers kunnen hun gedachten over sport kenbaar maken via een AI-tool, terwijl in het designlab concepten worden getest en besproken. Clinics en rolmodellen laten zien wat vrouwen belangrijk en leuk vinden in de sport en delen hun ervaringen over leiderschap en keuzes."
"Het doel is om op de Solheim Cup te kunnen laten zien hoe groot de noodzaak is voor meer balans in de sport en hoe een redesign van het speelveld eruit kan zien," besluit Marieke. "Dezelfde aanpak kan daarna sportbreed worden ingezet met andere bonden. Zo wordt de Solheim Cup geen eindpunt, maar een krachtig startpunt voor een beweging die verder gaat dan golf."
Streamers'
- 'De Solheim Cup is geen eindpunt, maar een krachtig startpunt voor een beweging die verder gaat dan golf'
- 'Gelijkwaardigheid in sport is geen ambitie, maar een noodzaak'
- 'Die ervaring in ongelijkheid is altijd een drijfveer gebleven'
