Meer weten over SAM? Hieronder leggen we graag onze wat, waarom, hoe en met wie uit.
Wat is SAM?
Stichting SAM is de organisatie achter het landelijke programma SAM: een sportbreed initiatief dat werkt als katalysator voor meer gelijkwaardigheid in sport.
SAM verbindt sportbonden, topsportevenementen, sporters, onderzoekers en partners om het speelveld eerlijker te maken voor vrouwen en mannen.
We werken sportbreed en jaarrond aan structurele verandering in de sport. Dat doen we door onderzoek, samenwerking, rolmodellen en activaties in en rond topsportevenementen.
Ons doel: een sportwereld waarin gelijke kansen, zichtbaarheid en invloed voor vrouwen en mannen vanzelfsprekend zijn.
Waarom SAM nodig is
Sport werd historisch ontworpen door en voor mannen. Dat werkt vandaag nog steeds door in deelname, zichtbaarheid, beloning, leiderschap en sportcultuur
Onderzoek laat zien dat structurele verandering alleen mogelijk is wanneer alle lagen van de sport betrokken zijn en initiatieven onderdeel zijn van een langetermijnstrategie.
SAM brengt precies die aanpak: sportbreed, jaarrond en samen met de sector.
Het speelveld is op dit moment nog niet gelijkwaardig. Vrouwen en meisjes zijn minder zichtbaar in sportmedia, verdienen gemiddeld minder, stoppen vaker met sporten en zijn ondervertegenwoordigd in trainers-, coach- en bestuursrollen. Hierdoor missen zij kansen om zich te ontwikkelen, terwijl de sportwereld waardevol talent en perspectief misloopt.
Een gelijkwaardige sportwereld is belangrijk omdat:
- Meer meisjes en vrouwen blijven sporten: Wanneer sport toegankelijker, veiliger en herkenbaarder wordt, blijven meer meisjes actief. Sport draagt aantoonbaar bij aan zelfvertrouwen, mentale gezondheid en sociale netwerken.
- Rolmodellen nieuwe generaties inspireren: Zichtbare vrouwelijke sporters laten zien wat mogelijk is. Dat helpt jonge sporters om groter te durven dromen en hun eigen pad te kiezen. Binnen en buiten de sport.
- Sport zelf sterker wordt: Diversiteit in teams, coaching en bestuur leidt tot betere beslissingen, meer innovatie en een gezondere sportcultuur.
- De samenleving eerlijker wordt: Sport is een spiegel van de maatschappij. Wanneer gelijkwaardigheid in sport vanzelfsprekend wordt, werkt dat door in onderwijs, werk en leiderschap.
Hoe ziet het speelveld er nu uit?
- Slechts 10–15% van alle sportmedia-aandacht in Nederland gaat naar vrouwen, internationaal zelfs maar 4–5%.
- Vrouwensport ontvangt slechts 10% van het totale sponsorbudget.
- Bij olympische sportbonden is slechts 24% van de bestuurders vrouw.
- Het aandeel vrouwelijke coaches in topsportprogramma's ligt rond de 15–20%.
- In sporten zoals voetbal en wielrennen verdienen vrouwen internationaal meer dan 80% minder dan mannen; wereldwijd verdienen vrouwelijke topsporters gemiddeld 30% minder dan hun mannelijke collega's.
Daarnaast speelt het gebrek aan rolmodellen een grote rol:
- Een derde van de bondsbesturen in Nederland bestaat uit uitsluitend mannen, en slechts 15% van de trainers is vrouw
- Wereldwijd zijn vrouwen zwaar ondervertegenwoordigd in sportleiderschap: gemiddeld 20% van de bestuurders, 11% van de voorzitters en 16% van de CEO's.
- Uit onderzoek blijkt dat 66% van de meisjes juist door vrouwelijke atleten wordt aangetrokken tot sport - maar die rolmodellen zijn structureel nauwelijks zichtbaar,
Wij willen een kentering creëren: een landelijke beweging en duurzame motor voor meer gelijkwaardigheid in sport – en daarmee ook in de samenleving.
Hoe SAM werkt
SAM werkt jaarrond aan structurele verandering in de sport.
We richten ons op vier thema's:
- Inclusie & zichtbaarheid: Meer vrouwen en meisjes in beeld – in media, evenementen en rolmodellen.
- Economische gelijkheid: Meer eerlijke investeringen, sponsoring en beloning in vrouwensport.
- Participatie & welzijn: Meer meisjes en vrouwen die blijven sporten en groeien in zelfvertrouwen.
- Leiderschap & representatie: Meer vrouwen in bestuurskamers, coaching en besluitvorming.
Deze thema's vormen samen het fundament voor een gelijkwaardiger sportecosysteem.
SAM werkt in vijf concrete stappen naar effect:
Stap 1. Onderzoek als basis
De start per sport is samenwerking met een sportbond. Dit om te zorgen voor een duurzame aanpak, vanuit netwerk en een efficiënte werkwijze binnen topsport en breedtesport.
De start van een samenwerking is ‘inzicht’. Samen met sporters, coaches, bestuurders en experts brengen we in kaart:
- waar ongelijkheid zit: op thema's als participatie, leiderschap, zichtbaarheid
- wat sporters nodig hebben
- waar kansen liggen voor verandering
Dit vormt de basis voor concrete interventies per sport en geeft sportbreed inzichten. Ook verzamelt SAM nationale en internationale inzichten rondom het thema 'gelijkwaardigheid'. Deze inzichten delen we in ons Playbook, zie stap 5.
Stap 2. Redesign van speelveld
Op basis van de inzichten uit de eerste fase ontwikkelen we samen met bonden en sporters oplossingen die het speelveld meer in balans brengen. Dat kan gaan over bijvoorbeeld:
- toegankelijker sportaanbod
- nieuwe rolmodellenprogramma's
- aanpassingen in cultuur en organisatie
- meer inclusieve sportomgevingen
Het doel: structurele verbetering binnen sporten zelf. De oplossingen worden getest op en rondom topsportevenementen (zie stap 4) om een breed publiek te kunnen inspireren en vervolgens vertaald naar duurzame verandering binnen bonden, clubs en verenigingen.
Stap 3: Rolmodellen zichtbaar maken
Rolmodellen spelen een cruciale rol in het doorbreken van stereotypen.
SAM werkt met een netwerk van topsporters, coaches en bestuurders met aansprekende verhalen over bijvoorbeeld leiderschap, topsport en zichtbaarheid. Ook worden zij onderdeel van het verhaal rondom redesign. SAM zet deze rolmodellen in waar mogelijk. Zowel online als fysiek.
Stap 4. Topsportevenementen als katalysator
SAM gebruikt grote sportevenementen als podium voor maatschappelijke impact. Evenementen zoals de Solheim Cup brengen sporters, bonden, sponsors, fans en media bij elkaar. Daardoor ontstaat een unieke kans om het thema gelijkwaardigheid zichtbaar te maken en nieuwe initiatieven te starten. Concrete activiteiten op topsportevenementen zijn onder meer data-verzamelen, kennisdeling, inspiratiesessies en een designlab waar we redesign testen (bv nieuw aanbod).
Stap 5: Borging en kennisdeling
SAM legt alle onderzoeken, inzichten en voorbeelden vast in een digitaal playbook. Daarnaast staan we regelmatig op het podium voor presentaties en keynotes. Ook zet SAM zich actief in voor agendering van gelijkwaardigheid in sport binnen politiek, media en beleid, zodat inzichten uit de praktijk kunnen bijdragen aan structurele verandering in de sportsector.
Met wie SAM samenwerkt
SAM werkt samen met sportorganisaties, evenementen en maatschappelijke partners die geloven in een gelijkwaardig speelveld. Denk hierbij aan Ministerie VWS, NOC*NSF, sportbonden, topsportevenementen en topsporters. We zijn ook graag onderdeel van diverse consortia voor onderzoek en ontwikkeling zoals Project BlueShift en Springboard.
Door al deze verbindingen ontstaat stap voor stap een landelijke beweging voor verandering.
Van droom naar daadkracht: onze Theory of Change
Bij SAM geloven we in de kracht van ambitie. Maar echte verandering vraagt om meer dan een droom alleen. Daarom werken we met een helder model: onze Theory of Change.
Dit model helpt ons om de weg van visie naar impact zichtbaar, meetbaar en concreet te maken. We starten met de droom van een gelijkwaardige sportwereld, een genderneutrale sportwereld - waarin iedereen gelijke kansen krijgt om mee te doen, te groeien en te leiden.
Vervolgens formuleren we welke veranderingen daarvoor nodig zijn: in gedrag, beleid, cultuur en structuur. En we bepalen samen met onze partners welke acties, interventies en ontmoetingen daaraan bijdragen.
De Theory of Change van SAM verbindt idealen aan actie. Zodat we niet alleen weten waar we naartoe willen, maar ook hoe we er samen komen.
Bekijk de volledige Theory of Change als PDF
